Trinh Tiên 

 

 

 

Còn có bút hiệu là Trinh Nữ, Tâm Tấn. Làm thơ và nổi danh từ  thiếu thời. Chưa bao giờ cắp sách đến trường; chỉ học ở nhà qua anh em, và hầu hết là tự học. Vậy mà bà đã có nhiều thơ và phiếm luận giá trị, nhiều người biết đến. Đã có vài thi tập được xuất bản. Là một nhà thơ miền Trung, bà đã cùng với nữ sĩ Thụy An (Bắc), Mộng Tuyết (Nam), kết nghĩa thành ba chị em văn nghệ đại diện của ba miền. Bà còn là nghĩa muội của cố thi hào Quách Tấn.

Thơ Trinh Tiên ảnh hưởng tinh thần Phật giáo. Trong chốn nhà thiền từ thập niên 1940 đến nay, chẳng mấy ai mà không biết đến thơ đạo của bà.

Nhưng hãy đọc thử thơ Trinh Tiên qua những bài thơ trong vị đời cay đắng. Ở đó ta nghe được một tình cảm tha thiết, một ước vọng khôn cùng cho nhân sinh, và trên hết, cái nhìn thật tinh tế, sâu sắc của bà luôn chiếu rọi từ những hoạt cảnh cho đến những góc cạnh hóc hiểm tăm tối lặng im của đời sống. Giọng thơ, ý thơ tràn trề sinh lực của một người nữ trầm tĩnh, bao dung, tha thiết thương yêu cuộc đời. 

 

 

Khóc con

Xác con làm thơm Ðất Nước

Hồn con làm ngát gió mây

Hình hài môi thắm má hây

Mưa run ai ấp, nắng gầy ai che?

Nhớ thương lòng Mẹ tái tê

Ngày nào đất thả con về, con ơi!

Mơ ảo mãi giọng cười nét khóc

Giáng Kim-đồng sắc ngọc thơm bông.

Kiêu kiêu mẹ nhận kỳ công:

Ngàn hương tứ-quý do lòng sinh hoa.

Môi son nốc giọt ngà âm ấm,

Mắt nhìn Me thấm thấm nguồn thương…

Ai giao rót huyết pha xương

Con là tất cả phi thường, con ơi!

Phút con biết sắp rời xa mẹ

Mắt đăm nhìn… trào lệ đau thương.

Oằn trên tay Mẹ phần xương,

Phần hồn lẫn với nguồn thương, biến rồi!

Ai nỡ cướp con tôi măng sữa,

Chôn vùi sâu, cách cửa âm dương!

Nơi đây hơi Mẹ ấm giường,

Sao con nằm chốn gió sương mưa dầm?

Dưới huyệt trũng, nắng hầm thiêu đốt

Héo thân con, đau buốt lòng Me!

Mưa Ðông rồi tiếp nắng Hè

Ðất vun cỏ đắp khôn che ấm tình…

Này, Mẹ giữ áo xinh mấy chiếc

Ấp bên lòng thắm thiết hương son.

Ðêm đêm hư ảnh chập chờn

Tay ôm siết áo, tưởng con nằm kề!

Tâm cuồng loạn, mê mê tỉnh tỉnh

"Con tôi đâu? Ai phỉnh đi rồi!

Cửa Âm mở rộng cho tôi

Nhìn con khoảnh khắc" mỉm cười trong mơ!

Con, con hỡi! tóc tơ mấy sợi

Còn vướng theo mũ gối con đây!

Hình hài môi thắm má hây,

Nhớ cười chim hót, nhớ say hương nồng?

 

Gió nước biến… bâng khuâng trầm ngát

Ðất lửa tan… man mác hương thơm

Ðêm đêm hư ảo chập chờn

Lòng rưng rưng khóc vọng hồn con thơ!

 

 

Mưa rơi trong chùa

Trời mưa có tắt lửa cuồng chinh?

Tắt khói mờ mê của thế tình?

Tắt nốt sân hờn âm ỉ cháy

Thì mưa! cho dịu kiếp nhân sinh …

 

Nhưng… vẫn mưa mà lửa vẫn khêu,

Nhân sinh trôi giạt kiếp thân bèo,

Sân hờn nước mặt rơi thành biển,

Lửa bốc trong lòng, lửa đuổi theo…

 

Thì hãy ngừng mưa, khối nước trong!

Làm sao tắt được lửa trong lòng ?

Tỉ tê trong lá niềm nhân sự,

Thầm thỉ bên tường nỗi diệt vong…

Sáng 10/12/1965

 

 

Chợ Tết

Dựa hờ cửa ngõ, mắt xa trông

Rộn rịp người, xe, kẻ gánh gồng:

Liến-xiến tha mồi chen chúc kiến,

Lao xao tìm mật nức nao ong!

Vàng, xanh, đỏ, tím, hồng pha lục

Không bạc trong tay chớ có hòng!

Tôm, cà, cua, bò, gà, vịt, lợn

Không cầm "giấy nớ" chớ hòng trông.

Tàu sang: Hường, Táo; Tây sang: rượu;

Túi lủng thì… no mắt đói lòng!

Hàng tơ áo gấm chưa may được,

Ðừng mộng Xuân này đón cố-nhân.

Người sang trăm thức tăng xuân vị,

Kẻ tiện loay quay mấy quả bòng!

Công lý không đau thằng bạc-ác,

Thanh bần chỉ thiệt kẻ hiền-nhân.

Thời thôi, ẩn dưới đài thơ ngọc,

Có có, không không, cũng cóc cần!

Chen chúc xin nhường ai phía chợ,

Quay nhìn sông núi Ý lâng lâng…

Mai rùa kiếp tục thân mang nặng,

Cánh hạc miền Tiên trí vượt tầng

Mộng đắm Nghê-thường giao Vũ-Khúc,

Hồn mơ Minh-nguyệt luyến Thanh-vân.

Thiên Y núi Tháp sương huyền ảo,

Sư Nữ chùa hương khói thoát trần…

Cay đắng lưỡi từng tê vị thế,

Ngọt ngào môi đọng chất Tiên-Trân:

Phút giây "thoát xác" hồn mây núi,

Ðể khối thân trơ gió bụi Trần!

Sực tỉnh, mới hay mình đãng trí:

Kia kìa, bên chợ khó chen chân

Trai mua, gái trả, già xô trẻ:

Thiên hạ tô bồi bộ cánh Xuân!

1958

 

Trầm tư đêm huyền

Hoàng hôn núi hút khối hồng

Chim đêm vẫn mộng phiêu bồng bình minh

Trăng vàng khuất nẻo phù sinh

Gió khuya ước hẹn đăng trình trăng sau

Đường đời dẫu vấp chân đau

Há quay lưng phụ nhịp cầu vô biên...

Giấc khuya đầy động triền miên

Nửa thương tục đế, nửa nguyền chân như

Trăng nương gió lật trang thơ

Đèn khuya bấc lụn, trầm tư đêm huyền.

 

 

 

 

Trang chính  |  Văn  |  Tạp ghi  |  Ðọc thơ |  Sách VH  |  Giới thiệu sách

Mua sách:  Truyện dài, Truyện ngắn, Thơ & Tùy bút